يك معناى لغوى باشد مثل دلالت اسد بر حيوان مفترس و چه يك معناى عرفى باشد آن‌هم چه عرف عام مثل دلالت دابه در عرف مردم عرب بر خصوص فرس و چه عرف خاص باشد مثل دلالت حجت بر مجموعه صغرا و كبرا در عرف خاص منطقيين و دلالت صلوه بر افعال و اقوال مخصوصه در عرف متشرعه و . . . ) فى المثل هنگامى كه مولا مىگويد : اكرم العلماء خود كلمهء اكرم از لحاظ هيئت معنايى دارد كه وجوب باشد و از لحاظ ماده معنايى دارد كه اكرام كردن و گرامى داشتن باشد و كلمه العلماء هم بدون الف و لام معنايى دارد و با الف و لام دلالت بر عموم و شمول جميع علماى دارد اين‌ها دلالات تصوريه هستند . 2 . منشا و سرچشمه اين دلالت ، عبارت است از وضع واضع اين كلمات را براى معانى خودشان و يا ظهور اين الفاظ عند العرف در اين معانى خودشان و يا ظهور اين الفاظ عند العرف در اين معانى خواه وضع تعيينى باشد و خواه تعينى . 3 . شروط اين دلالت : يكى وضع واضع و ديگرى علم به وضع ، يعنى كافى است كه مخاطب قبل از استعمال آگاه باشد كه اين الفاظ براى چه معانىاى وضع شده‌اند . آن‌گاه به مجرد شنيدن اين الفاظ علم به معانى آنها پيدا مىكند چه گوينده اين معانى را اراده كرده باشد يا نه ، بلكه در صورتى هم كه يقين داريم كه متكلم معانى حقيقيه را اراده نكرده فى المثل از اسد حيوان مفترس را اراده نكرده ، بلكه رجل شجاع را اراده كرده است و قرينه هم آورده با اين حال تا مىگويد : رايت اسدا يرمى در ذهن شنونده حيوان مفترس تصور مىشود و بودونبود قرينه چه متصل و چه منفصل مزاحمتى با اين قسم از دلالت ندارد . درباره دلالت تصديقيه غير كاشفه از مراد واقعى متكلم : 1 . تعريف آن : دلالت تصديقيه غير كاشفه عبارت است از دلالت مجموع كلام بر معنايى كه از ظاهر كلام متكلم فهميده مىشود فى المثل اكرم العلماى دلالت مىكند بر وجوب اكرام جميع علماى و ظهور در عموم دارد . 2 . منشا اين دلالت : اين دلالت از كل كلام متكلم سرچشمه مىگيرد ، نه از تك‌تك مفردات .